psk90psk90

 

 


مانیفێستی رزگاریی

به‌رنامه و پێڕه‌وی ناوخۆی پارتی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان

 

 

سه ره تا

 

 

 

نه ته وه ی كورد، یه كێك له نه ته وه هه ره كۆنه كانی رۆژ هه ڵاتی ناوه ڕاسته وله ڕۆژگارانی هه ره كۆنه وه ، تا ئه وجێیه ی تاریخ وه بیری دێ، نیشته جێی كوردستان بوه و هه یه.

نه ته وه ی كورد سه ڕه ڕای ئه وه ش كه وڵاته كه ی**كوردستان** داگیر كراوه، كاراكتێر وڕێ ونه ریتی نه ته وایه تی خۆی، له فه وتان وله ناوچووون، هه ر پاراستوه.

كوردستان، ولاتی ئێمه له گشت كات وزه مانێك دا،ناوچه یه كی گرینگ و به رچاوی رۆژهه ڵاتی ناوه ڕاست، هاتۆته حیسابه وه.

گومانی تێدا نییه، جگه له سامانی ژێر زه وی كوردستان، هه ڵكه وتویی كوردستان له ڕوانگه ی ستراتیژیكیه وه، بۆته هۆی ئه وه كه كوردستان، چاوی ته ماحی وڵاتانی داگیر كه ری ده ورووبه روده سه ڵاته كانی ئیمپریسیالیستی، به تایبه تی ئینگلیس، به دواوه بێو هه وڵێان داوه بیكه نه پێگه وبنكه ی خۆیان.

كوردستان له سه ر سنووری فارس و تورك وعه ره ب هه ڵكه وتوه و له بن گه مارۆی ئه وان دا ماوه ته وه. سه ره ڕای هێرشی یه ك له دوای یه كی وڵاتانی گه مارۆ ده ره، به مه به ستی ئه وناوچه گرینگه، كوردستان كه م تازۆر، به ر هه ڵستی داگیركه ران بوه و خۆی له فه وتان پاراستوه و، توانیویه تی  له ژێر ده سه ڵاتی پاشا و ئه میره كانی كوردستان دا سه ر به خۆ بمێنێته وه.

كوردستان بۆ یه كه مین جار، له هێرشی هێزه كانی عه ره بی موسڵمان، بۆسه ر خه ڵك و حكومه ته كانی دیكه، وهك گه لێك گه ل وشوێنی تر، داگیر كراو پاش ده یان هه زاركوشته، به زۆری شمشێر ئایینی ئیسلامی وه ر گرت وبووبه موسڵمان. له به ر هه مداوڵاته كه ی سنووری جارانی له ده ست داوخرایه سه ر ئیمپراتۆری ئیسلام.

ئه وروداوه به ڕاده یه ك گرینگ و كاریگه ر بوو كه شوێنه واری ئه وڕۆش پاش هه زار ساڵ، كه لێنی پڕ نه بوه ته وه.

جێگیر بوونی ئایینی ئیسلام له كورده واریدا وبوونی كوردستان به به شێك له ئیمپراتۆری گه وره ی ئیسلامی عه ره ب، ئه گه ر له لایه ك هه موو ده سه ڵاتێكی ناو خۆیی له گه وره پیاوان وحاكمه كانی كوردستان وه ر نه گرتبۆوه و كه م تا كورتێك له ژێر چاودێری خه لیفه ی ئیسلامدا، نیوه سه ر به خۆییه كیان  هه ر پێ مابوو، له لای دیكه وه ئیسلام چه رخ وخولی به ژیانی كۆمه ڵایه تی ئه خلاق وئاكاری كورده واری دا، به شێوه یه ك كه له خۆی نامۆكردوبیری وڵات پارێزی وهه ستی خۆیی بوونی تێدا كوشت.

كاتێك له ئاخر و ئۆخری سه ده ی یازده هه می زایینی دا، ده سه ڵات داری توركه موسڵمانه كانی ئاسیای بچووك په ره گر بو، وهێدی هێدی جێ به ئیمپراتۆری ئیسلامی عه ره ب چۆڵ ده كرد، به ره به ره ڕێگای دامه زراندنی ئیمپراتۆری ئیسلامی عوسمانی خۆش ده بوو. تا ئه وجێیه كه له ناوه ڕاسته كانی سه ده ی چارده هه مداحاكمیه تی به شێكی گه وره له گه لانی موسڵمان كه وته ده ست توركه عوسمانیه كانه وه.

به دامه زران وجێگیر بوونی ئیمپراتۆری عوسمانی شه ڕوكێشه ی توركه كانیسه فه وی،--پاش ماوه ی توركه سه لجوقیه كان له وڵاتی فارس واته ئێرانی ئێستا—ده گه ل توركه عوسمانیه كان، وه ك دوو ده سه ڵاتی گه وره ی ئیسلامی، ده ستی پێ كرد.

هه ر كام له و لایه نانه، به مه به ستی جیهان گیری وڵاتی گه لانی موسڵمان وبه ناوی خه لیفایه تی موسڵمان، هێرش وشاڵاویان بۆ سه ر یه كتر ده ست پێ كردوشه ڕێكی ماڵوێرانكه ری درێژ خایه ن، هه مو ناوچه ووڵاتی گه لانی موسڵمانی داگرت و نه ته وه ی كوردو كوردستانیش له و نێوه دا، له شه ڕوكێشه ی نێوان دوو ده سه ڵاتی گه وره ی عوسمانی و سه فه وی، له خڕه كه ماندا بوو. به پێ وه زع وهه لو مه رجو به گوێره ی بیرو ڕای ئاینی، به مه به ستی كه ڵك وه ر گرتن له دژایه تی نێوان ئه ودووده سه ڵاته گه وره یه بۆ خۆ نه جات دان، كورده كان جار جار له گه ل ده سه ڵاتی سه فه وی ئێرانی وزۆر جار له گه ڵ ده سه ڵاتی توركه عوسمانیه كانله دژی سه فه ویه كانی ئێران له شه ڕدا بوون.

هه ر چه ند هاوكاری كورده كان له گه ل عوسمانی وسه فه ویه كان، كاراكتێری مه زهه بیئاینی هه بوه، له گه ل ئه وه ش به شێوه یه ك له نه جات بوون و ده سه ڵاتداری خۆی كورد به سه ر خۆیدا، له هه مو ده ورانی كێشه و ناكۆكی نێوان عوسمانی و سه فه ویه كان كه ماوه یه كی دوورودرێژ ده وامی بوه، له به ر چاوی میر وسه ره ك عه شیره ته كورده كان بوه.

سه رنجام شه ڕ و ناكۆكی نێوان عوسمانی و سه فه ویه كان دا مركایه وه، به ره به ره ڕێگای وتو وێژ له به ینیاندا كرایه وه، تا ئه وجێیه كه له ساڵی1514ی زاینی دا گه یشتنه سازان وپه یمان گرێوی**چاڵدران**یان پێكه وه مۆروئیمزا كرد.

یه كێك له مه به سته كان په یمان چاڵدران، له مابه ینی عوسمانی و سه فه ویه كان یه وه بوو كه كوردستان له نێوان خۆیان دا به ش بكه ن. له ڕاستیدا، گرێو وپه یمانی چاڵدران، به مه به ستی دابه شكردنی وڵاتی ئێمه به ستراوه. له و ده مه وه كوردستان به كرده وه دابه ش كراوه ونه ته وه ی كورد نیری كۆیله تی ژێر ده ستی سه فه وی و عوسمانیه كانی كه وتوه ته ئه ستۆ.

له وه تا **كۆلۆنیالیزم**سه ری هه ڵداوه وجیهانی له ناو خۆدا به ش كردوه وپاشان جێ خۆی داوه به ئیمپریالیزم، كوردستانیش وه كو زۆرێك له وڵاتانی دی، داگیر كراوه. له وكاته وه، كوردستان بۆته به شێك له بازار و مه یدانی كۆلۆنالیزم و وڵاته میراتگره ئیمپریالیستیه كانیان. له وسه ر ده مه وه نه ته وه ی كورد به گشتی و زه حمه ت كێشانی نه ته وه ی كوردبه تایبه تی- كه زۆربه ی نه ته وه ی كوردیان لێ پێكهاتوه- خراوه ته ژێر سته مینه ته وایه تییه وه.

هاوكات له گه ل دابه ش بوونی كوردستان، له نێوان عوسمانی وسه فه ویه كاندا، خه باتی رزگاری خوازی گه لی كورد ده ستی پێ كردوه.

خه باتی رزگاری نه ته وه ی كورد كه هه مو جارێ هه ر بۆ رزگاریی یه كجاری و سه ر به خۆیی هه ڵگیرساوه له سه ره تادا تایبه ت مه ندی خۆی هه بوه كه له كۆمه ڵی دواكه وتووی كورده واری سه ر ده می خۆی سه ر چاوه ی به ستوه و خاوه نی ڕێكخراو وته شكیلاتی  سیاسی ئه وتۆ نه بوه كه ببێته بناخه بۆ شۆڕشێكی یه ك گرتوی هه مه لایه نه و ڕێكخه ری كۆمه ڵانی به ئازادی تینوی  نه ته وه ی كوردبێ،  خاوه نی ستراتژی وتاكتیكی خه باتی نه ته وایه تی  خۆی بێ و جوڵانه وه به ره وسه ر كه وتن بباو، له هه ڵه وفریوی بپارێزێ. بۆ هه مو جارێ، سه ره ڕای له خۆ بردویی وفیداكاری بێ سنووری خه ڵك، جوڵانه وه ی رزگاری خوازانه ی گه لی كورد، له داگیر كه رانی كوردستان شكستی خواردو، هه ر جارێ، له خاك و خوێندا نوقم كراوه.

شایانی باسه كه له و هه مو هه ستان و كه وتنانه دا، هه ستی رزگاری نه ته وایه تی هه ر گیز هه ره سی نه هێناوه و هه ره كه ی رزگاری خوازی نه ته وایه تی ، هه ر كات ده ره تان و هه لی ده ست كه وتبێ، هه ڵی داوه ته وه ده ستی پێ كردوه ته وه.

له سه ر ده می نوێدا، خه باتی رزگاری خوازی نه ته وه ی كورد ئاڵو گۆڕی به سه ر دا هاتوه. تێكۆشان، هاوشان له گه ل گۆڕان كاری كۆمه ڵایه تی گه لانی ناوچه كه به گشتی، له كوردستانیشدا قاڵب وچوار چێوه ی نوێی به خۆیه وه گرتوه وله شكڵ و فۆرمی كۆنی ڕابردوی خۆی رزگار بوه.

 ئه وگۆڕانه به تایبه تی له ماوه ی په نجا ساڵی ڕابردوودا، دیارده ی به ر چاوی هه یه. له وماوه یه دا، رێكخراو وته شه كولی سیاسی كوردله به شه كانی كوردستاندا پێكهاتوه وسه رۆكایه تی هه ره كه ی رزگاری خوازی نه ته وایه تی كه جاران له ده ست سه رۆك عه شیره ت و پیاوه خاوه ن ده سه ڵاته كانی كوردستان دا بوه، به وان نه ما و رێكخراوی سیاسی  و سه رۆكایه تی  و به ڕیوه به ری خه باتی نه ته وه ی كوردیان وه ئه ستۆ گرتوه.

نه ته وهی چه وساوه ی كورد كه له هیچ نه ته وه یه كی دیكه بۆ ئازادی  ورزگاریی خۆی كه متر تێنه كۆشاوه وله ورێبازه دا له هیچ گه ل و نه ته وه یه كی تر له جیهاندا زه ره ر وزینی ماڵی وگیانی كه متری وێ نه  كه وتوه، له گه ل ئه وه ش كه به ده یان ساڵه، ره وتی رزگاریی نه ته وایه تی  خۆی ده پێوی، كوردستان جارێ هه ر كۆیله  و ژێر چه پۆكه یه وبه مافه ئینسانی نه ته وایه تیه كانی خۆی نه گه یشتوه.

ته نیا پاش شه ڕی دووه می جیهانی، مێژووی نوێی جوڵانه وه ی رزگاریخوازی نه ته وایه تی كورد، ئه ویش بۆ ماوه یه  كی كورت، له كوردستانی ژێر ده سه ڵاتی ئێران هه لو مه رجێكی ئه وتۆی بۆ هه ڵكه وت كه سه ر به خۆیی و ده سه ڵاتی خۆی به سه ر خۆێدا، له قاڵبی** كۆماری دیموكراتی كوردستان**به سه رۆكایه تی پێشه وا قازی محه ممه درابگه یه نێ.

 به داخه وه ته  مه نی ده وڵه تی كۆماری دیموكراتی كوردستان زۆر كه م بوو وپتر له یازده مانگی نه خایاند. ئه وهه لو مه رجه سیاسیه كه هۆیه كی گرینگ بوو بۆ شه كانه وه ی ئاڵای دیموكراتی كوردستان كه بریتی بوو له هه بوون و حزووری هێزی نیزامی یه كێتی سۆڤیه ت له ناوچه كه و پشتیوانی سیاسی یه كێتی سۆڤیه ت له پێك هێنانی ده وڵه تێكی كوردی، سووڕان وگۆڕانی به سه ر دا هات. له لایه ك یه كێتی سۆڤیه ت له واده وپشتیوانی خۆی له ده وڵه تی تازه پێك هاتووی كۆماری كوردستان پاشگه ز بۆوه و، به سازان له گه ل ده وڵه تی ئێرانبه ته مای وه ر گرتنی ئیمتیازی چاڵاوی نه وت له ئێران خۆی دزێوه و، له لای دیكه وه دژایه تی وڵاتانی ئه مریكا و ئینگلیز ده گه ل پێك هێنانی ده وڵه تی كوردی، بوون به هۆی ئه وه كه ده وڵه تی كۆماری كوردستان له ناو چوو و ئاره زووی له مێژینه ی نه ته وه ی كورد كه تازه ده هات به جێ بێ و وه به ر بێ، بۆ جارێكی دیكه ش كه وته هات و نه هاته وه.

 سه به ب و هۆی ئه وه، جووڵانه وهی رزگاریخوازی كوردستان، هه مو جارێ تێك ده شكێ وسه ره ڕای خه باتی شێلگیری ده یان ساڵه وفیداكاری و له خۆ بردوویی هه مه چه شنه ی نه ته وایه ی، له پێناو ئامانجی ئینسانی و مافی ره وای خۆی، جارێ نه ته وه ی كورد هه ر رزگار نه بوه، به زۆر هۆ و سه به ب و فاكتۆره وه گرێدراوه. له و فاكتۆرانه دوویان له هه موان گرینگتر  وبه ر چاوترن.

یه كێك له و فاكتۆرانه، له پێوه ندی دایه ده گه ل وه زعی ژئۆپۆلیتیكی ناو نه ته وایه تی و هه ڵكه وتویی جوغرافیایی ناوچه كه. به و مانایه كه كوردستان وڵاتێكی دابه شكراوه وله ده سپێكڕا وڵاتانی ئیمپریالیستی به تایبه تی -  ئیمپریالیزمی ئینگلیس و فه رانسه – نه خشه كێشی دابه ش كردنی كوردستان بوون. هه ر به و چه شنه پاشانیش له هه موو ره وه ندی لێكردنه وه وتێكردنه وه ی وڵات و نه ته وه كانی ناوچه كه، هه ر ئه وان به تایبه تی ده سه ڵاتدارێتی ئینگلیس، ده خیل وده سپێشكه ری دابه شینی وڵات ونه ته وه یئێمه بوون به سه ر ئێران،عێراق، توركیه وسوریادا.

له هه لومه رجی ئه وتۆدا كه وڵاتی ئێمه بووه به چوار به شه وه و به شی عومده وبه ر چاوی سنووری چوارده وڵه تی به ده سه ڵات له ناوچه كه دا، له سه ر حیسابی وڵات ونه ته وه ی ئێمه پێك هاتوه ودابه شكه رانی كوردستان وێڕای داگیر كه ران، به هه مو شێوه و ئامرازێكی سه ر كوت كردن، له فێڵ و ته ڵه كه ڕابگره تابیور وداس وتا ده گاته بومبارانی كیمیایی و به ره نگاری خه ڵكی كۆیله و ژێر ده سته ی ئێمه ن، پرۆسه و ره وه ندی رزگاری نه ته وایه تی ئێمه، له گرێ و گۆڵ، ره ها نه بووه.

فاكتۆری دیكه ی گرینگ له و پێوه ندیه دا، پێی به شێكی هه ره گرنگ له ڕیكخراوه سیاسیه كانی كوردستان ده گرێته وه  كه له ماوه ی په نجا ساڵی رابردوداپێكهاتوون و له مه یدانی خه بات دا به شدار بوون. رۆل و نه خشی ئه ورێكخراوه سیاسیانه تا ئه ورۆ، له بۆچوون، دیاری كردن و هێناه گۆری شعاریستراتژیك و دروشمه كانی رۆژانه و تاكتیكی راپه ڕینه كانی نه ته وایه تی كورد وچاره جۆیی ئه وان بۆ كێشه ی رزگاری خوازی نه ته وه ی كورد،  هێنده ئاڵۆزوتێكه ڵ بووه كه له ئامانج نزیك نه بوونه وه مان، له فاكتۆره گرنگه كه ی پێشوو، چی كه م نییه.

له راستی دا، خه باتی رزگاری خوازی نه ته وهی كورد له سه ر ده می ئێستادا، كه سه رۆكایه تێكه ی به ده ست رێكخراوه سیاسیه كانه وه یه، له پێك گرتن دا ده گه ل ده ورانی كۆن، كه سه رۆكایه تی راپه ڕینه كان به ده ست سه رۆك عه شیره ت پیاوه خاوه ن نفوزه كانی كۆمه ڵی كورده واریه وه بوو ئه گه ر له زۆر باره وه پێ به پێی ئاڵو گۆڕی كۆمه ڵی كورده واری به قازانج و به ره و پێشكه وتن، ته وفیری كردوه وهه نگاوی ناوه، له بارێكی هه ره گرینگه وه پاشه كشه ی كردوه و به ره و دواوه غه ڕاوه ته وه.

ئه وپاشه كشه یه ،له دروشمی خه باتی نه ته وایه تی ئێستای ئێمه دا، زۆر به زه قی به ر چاوه. یانی ، رێكخراوه كانی سیاسی ئه وسه ر ده مه  كه رێبه رایه تی جوڵانه وه كه یان به ده سته وه یه ، وازیان له شعاری رزگاری یه ك جاری وسه ر به خۆیی نه ته وایه تی هێناوه و له جیاتیان  دروشمی ئۆتۆنۆمی**یان خودموختاری** یان، له جوڵانه وه ی رزگاری خوازی گه لی كورددا، كردۆته داب. داهێنانی دروشمی **ئۆتۆنۆمی** وكار كردن بۆ جێ گیر بوونی ئه ودروشمه له لایه ن هێزه سیاسیه كانی سه ر ده می نوێڕا، به جێگای دروشمی عادڵانه وره وای رزگاری بۆ نه ته وه ی كورد كه خۆی به شێكه له خه باتی جیهانی بۆ رزگاری مرۆ له چنگ چه وسانه وه و ده سه ڵاتی كولونیالیزم و داگیر كه ران و هه میشه هه ر ناوه رۆكی خه باتی نه ته وایه تی نه ته وه ی كوردبووه وكۆمه ڵانی چه وساوه و ماف خوراوی گه لی كوردی، له ده وری جوڵانه وه كانی كۆ كردوه ته وه، دروشمێكی سه ر لێ شێوێن و دواكه وتوانه یه .

دروشمی خودموختاری كه دیارده یه كی نوێیه وله مێژ نیه وه ك ئاڵتر ناتیڤ و به دیل بۆ چاره سه ر كردنی مه سه له ی گیر و گرفتی نه ته وایه تی كورد، هاتۆته گۆڕێ، تا ئێسته نه ك هه ر گرێیه كی له گرێكانی كێشه ی كوردنه كردۆته وه ، له زۆر باره وه خۆی لێ بووه به گرێ پوچكه و هۆیه ك له هۆیه كانی مانه وه ی وڵاتی ئێمه  به دابه شكراوی ژێر چه پۆكه یی نه ته وه ی ئێمه له وڵاتی خۆیدا.

**معما**ومه ته ڵی ئۆتۆنۆمی یا خود موختاری وه ك دروشمێكی لاوه كی، یه كه م جار پاش چه ند مانگی هه وڵی پێك هاتنی یه كه مین ده وڵه تی كوردی—كۆماری دیموكراتی كوردستان46-1945له لایه ن كاربه ده ستانی ئه وكاته ی سۆڤیه ت ڕا، هاتۆته كایه وه وبه سه ر خه باتی رزگاری خوازی نه ته وه ی ئێمه دا سه پاوه. ئه وكاته به پێ قازانجه كانی ئابووری سۆڤیه ت ده گه ل حكومه تی داگیر كه ری ئێران، به گوێره ی خۆ دزینه وه ی  وڵاتی سۆڤیه ت له واده وبه ڵێنه كانی بۆ پشتیوانی له كۆماری دیموكراتی كوردستان، كه وتوه ته نێو جوڵانه وه ی رزگاری خوازی نه ته وه ی كورده وه لێ بووه به خۆره.له پێشدا حیزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران و، پاشان له وانه ڕابره بره ، كه م تا زۆر، به ش و رێكخراوه كانی دیكه ی كوردستان لێیان گرتوه ته وه و به **ئۆلگوسازی**نمونه هه ڵگری و په یره وی له سیاسه تی وڵاتی سۆڤیه ت بۆ چاره سازی مافی سه ر به خۆیی نه ته وه داگیر كراوه كان، له وڵاتی خۆیاندا** قه ری** ئۆ تۆنۆمی و خودموختاری داوێنی ئێمه ی گرته وه .

ئێستا، كه پاش ده یان ساڵ پاش ئه وه ی زنجیری ده ت و پێ گه لان خه ریكه ده پسێ و دیكتاتۆری له  یه كێتی سۆفیه ت داسه ره نگرێ ده بێ، ئیده ی بۆ خه ڵكی ساده وساویلكه ش روون بووه ته وه كه ئۆتۆنۆمی له سه ر چاوه ومه قسط الرس خۆی دا ، تا چ ڕاده یه ك گیرو گرفتی گه له ژێر ده ست و وڵاته داگیر كاروه كانی ، واقیع بینانه چاره سه ر كردوه! تا ئێمه ی كۆیله هیوای پێ ببه ستین وخوێن و فرمێسكی بۆ بده ین.

مه ته ڵی خود موختاری ، بێجگه له لاوه كی بوون، معمایه كی بێ سه ر وشوێن و نه ناسراوه.نه له دۆست روونه نه له دوژمن ئاشكرایه. خودموختاری بێجگه له وه كه له ناوخۆدا جواب گۆی قۆناغی خوێناوی وداخوازیه كانی نه ته وه ی كورد نیه ومافی نه ته وایه تی خه ڵكی ئێمه دابین ناكات، له سه تح و مه یدانی نێو نه ته وایه تیشدا ئاسۆی مه سه له ی كورد تاریك و ئاڵۆز كردوه.

ئۆتۆنۆمی یا خودموختاری، دروشمێكی لاوه یی و بێ ناوه رۆكه وستراتژی خه باتی نه ته وایه تی نه ته وه ی كوردی توشی** ابهام**نه زانه م كاری ، سه ر لێ شێواوی كردوه ، ئه ودیارده لاوه كیه بۆته كۆسپ له سه ر رێی خه بات كارانی نه ته وه كه مان و تێكۆشه رانی ڕێگای رزگاری یه كجاری كورد و كوردستان. بی گومان،  تاراده یه كی زۆر، له به ر ئه ولادانه یه كه كوردستان هه تا ئێستاهه ر داگیر و دابه ش كراو ماوه ته وه له ئه نجامی داگیر بونی كوردستان ، گه شه و نه شه ی ئابووری پێشچوونی كۆمه ڵایه تی له كوردستان دا ، تێك و لێك دراوه و سه ر وه ت و سامانه كه ی به تاڵانی داگیركه ران چوه. به شێوه ی ئاشكرایه كه خه باتی سه ر ده می نوێی نه ته وه ی كورد، تا ئه مرۆ، پێشره وییه كی ئه وتۆی سیاسی نه بوه كه ستراتژییه كی روونی هه بووبێ و ماهییه تی جوڵانه وه كه ی رزگاری خوازی نه ته وه كه ی هه ڵسه نگاندبێ و لێكی دابێته وه ، خواست نه ته وه ی كوردی هێنابێته گۆرێ و دروشمی پر به پێستی بۆ ئه و داوا ره وایه هه ڵگرتبێ ، پشت  ئه ستووری به پشتیوانی كۆمه ڵانی هه راوی تینو به ئازادی نه ته وه ی كورد ، خه بات به ره و رزگاری یه ك جاری، رێنوێنی بكات.

بۆیه له م روانگه یه ڕاكه:

 

كوردستان وڵاتێكی داگیر كراو وكۆڵۆنیه، له بهین توركیه، ئێران، عێراق وسوریه دا دابه ش كراوه.

 

خه باتی رزگاری خوازی یه ك جاری و ره هایی نه ته وه ی كورد، تێكۆشانێكی به ر هه ق ق ئینسانیه و له هه مان كاتداتاكه رێگای خه باته.

 

*گه شه ونه شه ی پێشكه وتنی كۆمه ڵی دواخراوی نه ته وهی كورد ته نیا له پێوه ندی دایه و ده گه ل ئازادی و یه ك گرتنه وه ی نه ته وایه تی  و پێشكه وتنی ئابووری وكۆمه ڵایه تی له كوردستانێكی سه ر به خۆدا.

 

*خه بات له كوردستاندا، خه باتی رزگاری خوازی یه كجاری  وناكۆكی سه ره كی ناكۆكی به ینی نه ته وه ی ژێر ده ستی كورد و داگیر كه رانی كوردستان.

 

كێشه و مه سه له ی كورد، له ڕێگه ی بزووتنه وهی دیموكراتیكی نێو وڵاته داگیر كه ره كانی كوردستانه وه ، چاره سه ر ناكرێ و له و پێوه ندیه دایه ده گه ل بڕانی ده سه ڵاتی داگیر كه ران به سه ر كوردستان داوپاككردنه وه ی شوێنه واری داگیركهری ودوا كه وتویی.

 

خه باتی رزگاری خوازی نه ته وه ی كورد، خه باتێكه ئینسانی، ئازادیخواز، دیموكراتیك وپێشكه وتوو، خه باتێكه یه كسانی خواز، دژ به پاش ماوه یی وكۆنه په ره ستی وچه وسانه وه ی ئینسان به ده ستی ئینسان.

 

خه باتی رزگاری خوازی نه ته وه ی كورد، دۆست و لایه نگری مافی وه ك یه ك وبه ر امبه رله نێو نه ته واندا و بۆ ئاشتی جیهانی به ر گری له زۆر ملهوڕی وسه ره رۆیی تێ ده كۆشێ.له هه ما ن كاتدا، دووره له هه لپه ره ستی و ئۆپۆتۆنیزم وبه ر پرسه به رامبه ر به نه ته وه كه ی.

 

یه كێتی نه ته وایه تی وپێ داگری له سه ر رزگاری یه كجاری، دیموكراسی له رووی **انعاد** بردی نه ته وایه تی  وكۆمه ڵایه تی و فه ردیه وه  كه هۆی گه شه و پێگه یشتنی نه ته وه ژێر سته م و داگیر كراوه كانه بۆ به ده ست هێنانی مافی خۆیان وزامنی سه ر كه وتنیانه له هه مو پله كانی خه بات دا.

 

سه ر ده می ئێستا، سه رده می ئازادی و سه ر به خۆیی گه لانی جیهانه، سه ر ده می سه ر نه گری بوونی دیكتاتۆری و داگیر كه ریه له گشت جیهان دا، سه ر ده می یه كگرتنه وه ی نه ته وه دابه ش كراوه كانه  و سه ر ده مێكه كه ئیدی ده سه ڵات عاكمیه تی  خودی نه ته وان به سه ر خۆدا، مه نتقی ئوسوولی بۆچوونی ئه فكاری جیهانی له سه ر داده مه زرێ.

 

زه رووره تی دیفاع و به ر گری له خۆ، پێشگیره وه یی له تواندنه وه ی نه ته وایه تی نه ته وه كه مان، به چاوی هه ڵ سه نگاندن ره خنه له ئێستا و رابردوی تێكۆشانینه ته وایه تیمان، به ئیمان وباوه ڕی پته وه به سه ر كه وتن وگه یشتن به قۆناغی رزگاری یه كجاری نه ته وه ی كورد، له روی بۆچونێكی ئوسولی و مه نتیقی له خواستی ئینسانی و ناوه رۆكی داواوبزووتنه وه ی  گه له كه مان، له روی لێكۆڵینه وه و لێكدانه وه ی تێكۆشانی له مێژینه ی خه ڵكه كه مان بۆ ئازادی و سه ر به ستی وچه سپاندنی رزگاری نه ته وایه تی خۆی، به له به ر چاو گرتنی هه لو مه رجه كانی ئه وڕۆی خه بات له وڵاته كه ماندا، به مه به ستی به جێ گه یاندنی ئه ركی نه ته وایه تی  نه ته وه ی كورد له وعه سرو سه ر ده مه دا و سه ر به رزی سیاسی بۆ  كوردستان، پارتی سه ر به خۆیی كوردستان، پێ ناوه ته مه یدانی خه باته وه.

 

$ كورستان وڵاتێكه به پێی نه خشه ی ئیمپریالیستی دوای جه نگی جیهانی یه كه م داگیر ودابه ش كراوه. ئه وداگیر و دابه ش كردنه له شێواز و فۆرمی سه ر بازی، سیاسی، ئابووری و فه ر هه نگیه وه به ر چاوه وله ڕێگای رژیمه داگیر كه ره كانی توكركیا وئێران وعێراق و سوریه وه هه تا ئێسته ش درێژه ی هه یه. ئه نجامی ئه وداگیر كردنه بۆته هۆی ئه وهی كه كوردستان له وماوه دوور ودرێژه دا گڕكانێكی كڵپه كردووی شۆڕشگێرانه ی خه باتی رزگاری خوازانه ی  نه ته وه ی كورد بێت و هه ر بۆیه ش به ئاكام گه یشتنی خه بات له وبه شه ی رۆژ هه ڵاتی ناوه ڕاست داله هه مو شوێنێك له بار تره.

 

$  له ئه نجامی داگیر كردنی كوردستان،  گه شه كردنی ئاسایی ئابووری و كۆمه ڵایه تی كۆمه ڵی كوردستان شێوێنراوه و كوردستان بوه به بازاری ساغ كردنه وه ی كه لوپه ل و به ر هه می پێشه سازی  بورژوازی نه ته وه ی داگیر كه ر. گه شه كردن وپێشكه وتنی ئاسایی و ئازادانه ی ئابووری وكۆمه ڵایه تی كوردستان ته نیا و ته نیاله سایه ی سه ر به ستی و یه كگرتنه وه ینه ته وه و نیشتمانی كوردستانه وه ئه كرێ.

 

$ هه ر پارچه یه كی داگیر كراوی كوردستان له به راورد كردن له گه ل به شه كانی تری وڵاتی داگیر كه ر دا ناهاوتایی و ناته باییه كی روون وهه ست پێكراوی هه یه  ئاقاری گه شه كردن و وه ر چه ر خانی رووداوهكان له ژێر گوشاری داگیر كه راندا دووئاستی جیاوازیان گرتوه ته به ر. ئه وه شبه ری دوو ئاستی له یه ك نه چووی گه شه كردن و بۆ پێشه وه چوونه، نیشانه ی تایبه ت مه ندی هه لو مه رجی كوردستان و پێویستیه كانی په ره سه ندن وگه شه كردنی كۆمه ڵه كه مانه، ئه نجامی ساغ نه بوونه وه ی ململانێی نه ته وایه تی  و چاره سه ر نه بوونی ناكۆكی سه ره كی نێوان كۆمه ڵانی خه ڵكی كوردستان و داگیر كه رانه.

 

$ جووڵانه وهی رزگاری خوازی كوردستان سه باره ت به ئاكاری پێشكه وتنخوازانه ی كه  به رگری له خۆ كردن و خۆ پاراستنه له ده ست درێژی داگیر كه ران، هه ر ده م په ناو داڵده ی شۆڕشگێره كانی ناوچه كه بوه وبڕوای به هاوپه یمانی هاو خه باتی هێزه شۆڕشگێره كانی ناوچه كه هه بوه و هه یه  ئه وهاو خه باتییه به قازانجی شۆڕشگێرانی  هه ر دوولا و به زیانی رژیمه داگیر كه رو دیكتاتۆره كان ته واو ئه بێ.

 

$جووڵانه وه ی رزگاری خوازی كوردستان وناكۆكی سه ره كی له كوردستاندا، له رێگه ی بزووتنه وه ی دیموكراتیكی ناو وڵاته داگیر كه ره كانه وه چاره سه ر ناكرێ وئامانجه كانی به دی نایه ت . هه وڵدان بۆ رێكخستنی جه ماوه ری كوردستان وچاره سه ر كردنی ناكۆكی سه ره كی له رێگه هه ر چه شنه رێكخراوی سه رانسه ری له ئاستی وڵاته داگیر كه ره كانی كوردستان به مانای دابڕینی به شێكی  جووڵانه وه ی رزگاریخوازی كوردستان و به ستنه وه ی ئه و پارچه یه ی كوردستانه به دیارده یه كی ده ره كیه وه. به م پێیه ، هه ر چاره سه رێكی له وبابه ته چاره سه رێكی لاوه كی ونیوه چڵه وچاره سه ری كۆتایی ته نیا له سه ر زه مینی كوردستانه وه ئه كرێ.

 

$ چاره سه ر كردنی ناكۆكی سه ره كی له كوردستان دا، به وپێیه ی كه كۆتایی به ده سه ڵاتی رژیمه داگیر كه ره كانی كوردستان ئه هێنی، ئه وان له تاڵانكردنی خێروبێر وسامانی سروشتی وكانزایی ده ستی كاری هه رزانی كوردستان پێوه ری ئه كا، به وپێیه كه به شێكی  توانای ئه وان له پێك هێنانی دامو ده زگای پۆلیسی ی سه ر كوتانه وه و تیرۆر كه م ئه كاته وه، به ئاقاری گه شه كردنی مێژوویی دا رێ ئه كا، ئه ركێكی دیموكراتیكه و به قازانج وبه ر ژه وه ندی خه باتی دیموكراتیكی ناو وڵاته داگیر كه ره كانی كوردستانه.

 

$جووڵانه وه ی رزگاریخوازی كوردستان، بزووتنه وه ی ره وای نه ته وه یه كی بن ده سته یه وله پێناوی رزگاریی و سه ر فه رازی نه ته وایه تی نه ته وه ی كورده وله هه ڵسه نگاندنی كۆتایی دائاكاری دیموكراتیك و شۆڕشگێڕی هه یه و دژ به هه ر چه شنه داگیر كردن وچه وسانه وه یه كه ، له سه ر ئاستی جیهانی دوژمنی هه مو وجۆره داگیر كه رێكه وخۆی به دۆستی هه مو وهێزێكی رزگاریخواز وپێشڕه و ئه زانی و له م بواره دا ئه بێ سه ر به ستی خۆی به ته واوی بپارێزی. هه ر جۆره پێوه ندی ودۆستایه تیه ك ئه بێ له سه ر بناغه ی رێز گرتنی دوولایه نه وبڕوا بوون به ئامانجه كانی رزگاریخوازانه ی جووڵانه وه ی كوردستان بێ ئه ودۆستایه تیه، ئه بێ به ئاشكرا وبه ئاگاداری خه ڵكی كوردستان بكرێ. هه ر چه شنه دۆستایه تی وپێوه ندیه ك له گه ڵ داگیر كه رانی كوردستان بۆ به ر ژه وه ندی ته سكی حیزبایه تیه و له ئاكام دا به مانای ده ستێكه ڵكردن وبه زیانی جووڵانه وه ی كوردستانه.

 

$ ناكۆكی سه ره كی له كوردستان، ئه وناكۆكیه یه كه بۆته بزوێنه رودینه مۆی خه باتی سیاسی وكۆمه ڵایه تی خه ڵكی كوردستان، ئه وناكۆكیه ش ناكۆكی نێوان خه ڵكی كوردستان وداگیر كه رانه. ململانێی نه ته وه ی كورده له دژی سیاسه تی داگیر كردن وپاشخستنی كۆمه ڵایه تی وتواندنه وه ی نه ته وایه تی وله پێناو سڕینه وه ی شوێنه واری داگیر كردن ودواكه وتنی كوردستانه به ئاقاریگه شه كردنی ئابووری و كۆمه ڵایه تی دا.

 

$ چاره سه ر كردنی ناكۆكی سه ره كی له كوردستان، له ڕێگه ی راماڵینی داگیركه رانی كوردستان وبه ده سهێنانی سه ر فه رازی سیاسی بۆ كوردستان ونه ته وه ی كورد ئه كرێ و بۆ ئه م كاره ش جه ماوه ری كوردستان ئه بێ له رێكخراوی سه ر به خۆی كوردستانی خۆیان دا رێكبخرێن ولێبڕاوانه و پشت ئه ستوور به هێزی له بن نه هاتووی خۆیان ورێكخراوی سه ر به ست و شۆڕشگێڕیان به ڕه چاوكردنی هه مو جۆره تاكتیكێكی پێویست بۆ به ده سته وه گرتنی ده سه ڵاتی سیاسی له كوردستان دا خه بات بكه ن و تێ بكۆشن.

 

 

ئامانجه ستراتژیه كانی

پارتی سه ر به خۆیی كوردستان

 

 

- رزگاری كوردستان:

پارتی سه ر به خۆیی كوردستان وه ك رێكخراوێكی رزگاری خواز و دیموكرات كه له ئه نجامی پێداویستیه كی مێژوویی واقیعی خه باتی كوردستان، وه ك رێكخراوی جه ماوه ری خه ڵكی كوردستان هاتوه ته كایه وه وبه لێكدانه وه ی بابه تی  ودیاری كراوله واقیعی كۆنكریت و دیاری كراویكوردستان له پێناوی به ده سهێنانی مافی دیاری كردنی چاره نووسی نه ته وه ی كورد وپێكهێنانی ده وڵه تی سه ر به خۆی كوردستان به مه به ستی دابین كردنی ده سه ڵاتی نه ته وایه تی نه ته وه ی كورد، له رووی سیاسی وئابووری وسه ر بازییه وه خه بات ئه كات.

ده سه ڵاتدارێتی خه ڵك:

پارت سهر به خۆیی كوردستان تێ ئه كۆشێ بۆ چه سپاندنی ده سه ڵاتداری خه ڵك له كوردستانی رزگار كراودا به رێگای;

 

1- مافی گشتی و یه كسانی ده نگدان.

2- هه ڵبژاردنی ئازاد.

3- دامه زراندنی پارلمانتاریزم

4- ده نگدانی گشتی وه ك رێنوێنی بۆ پارلمان له سه ر گیرو گرفتی تایبه تی له وڵات دا.

5- پێكهێنانی كۆماری كوردستان.

 

 

پرنسیپه‌گشتیه‌كانی به‌رنامه‌ی

پارتی سه ر به خۆیی كوردستان

 

سیاسه تی ناوخۆی وڵات:

 

1 - به ر نامه ی پیسنیار كراوی پارتی بۆ خه ڵكی كوردستان له مه یدانی سیاسه تی ناوخوی وڵات دا، بریتیه له دیموكراسی و پلۆرالیزم. بۆیه پارتی بۆ جێگیر كردن وچه سپاندنی دیموكراسی وه ك به ردی بناغه ی دیتن وبۆچوونی خۆی خه بات ئه كا. مه به ست ئه وه یه كه هه ر كام له ئه ندامانی كۆمه ڵ به ئازادی به دوور له نفووزی هه موو چه شنه ده سه ڵاتێك كه له ده ره وه ی كۆنترۆڵی خۆیان دا بێ، ژیانێكی ئینسانی و به ناوه رۆكیان هه بێ. دیموكراسیه ك كه تێیدا ئینسان ئازادانه له هه لو مه رجی یه كسان داوه كوو یه ك به شداربن وچاره نووسی كۆمه ڵ دیاری بكه ن. هه ر بۆیه شه كه پارتی، پلۆرالیزمی سیاسی به بنچینه یه كی گرنگ له ساختمانی دیموكراتیكی گه ل داده نێ.

2- پارتی سه ر به خۆیی كوردستان له دژی ئه وه یه كه زایه ندێتی **جنسیه ت** ببێته بناغه یه ك بۆ ژیانی كۆمه ڵایه تی و دیاری كردنی ماف و ئه ر كی ئینسان. هه ر بۆیه پارتی خه بات ده كابۆ دابینكردنی مافی یه كسانی ژن وپیاو له باری سیاسی، ئابووری و كۆمه ڵایه تییه وه.

3- پارتی سه ر به خۆیی كوردستان له یه كسانی ئه ندامانی كۆمه ڵ له به رامبه ر قانون دا داكۆكی ده كا هه ر وه هاڕه خساندنی هه لو مه رجی له باری ئابووری بۆ هه موو ئه ندامانی كۆمه ڵ به  مه به ستی داكۆكی له و مافه، به ئه ركی كۆمه ڵ ده زانێ. پارتی ئه ومافه بۆ هه مو ئه ندامانی كۆمه ڵ له هه ر ئایین و به هه ر بۆچوونێكه وه، به ڕه سمی ده ناسێ.

4-پارتی له كاتێكدا كه له ئازادی دین مه زه بان داكۆكی ده كات، مه زه ب و حكوومه ت، وه ك دوو دیارده ی لێكجوێ لێكده داته وه، بۆیه بۆ ده سه ڵاتدارێتی حكوومه تی نا ئایینی تێ ده كۆشێ.

5- دانیشتوانی كوردستان له هه ڵبژاردنی كار و جێگای دانیشتنی خۆیاندا سه ر به ستن.

6- میكانیزمی دیموكراسی بریتی ده بێ له رێكخراوی جۆراو جۆر، كۆمه ڵه وسه ندیكای هه مه چه شن بۆ داكۆكی له مافی گرووپ و سنفی جیاوازی كۆمه ڵایه تی. ئه وپلۆرالیزمه بۆ خۆی ده بێته پاڵپشت و ده سته به ر بۆ سه ر كه وتوویی و بوونی دیموكراسی وپارلمانتاریزم. دیاره ئه گه ر ئه ساس  بۆ پێكهێنانی كۆمه ڵه یه كی زیندوو وپێشكه وتوو ئه وه بێ، ئه وده م سه ر به ستی ده ر بڕینی بیروڕا و نووسین وبڵاو كردنه وه ی بڵاو كراوه و چاپه مه نیش وه ك مافێكی سروشتی خه ڵك ده بێ چاوی لێبكرێ.

7- له روانگه ی پارتیه وه، سزای كوشتن، به هه ر جورم و تاوانێك له كۆمه ڵی كورده واری دا، سزایه كی نامۆ و نامرۆییه و بۆ لابردنی ئه وچه شنه سزایه خه بات ده كا.

 

 

سیاسه تی ئابووری:

 

 

1- به بۆچوونی پارتی، ده بێ پێداویستی گشتی به ر ژه وه ندی كۆمه ڵ له مه ڕ چۆنایه تی رێكخستنی ئابووری وڵات دا بڕیار ده ر بێ. له به ر ئه مه یه  كه ئێمه هه مو چه شنه ده سه ڵاتداریی كه مایه تی له مه یدانی ئابووری دا ره د ده كه ینه وه و له به شداری دانیشتوانی كوردستان له به ڕێوه بردن و بڕیاردان وداهێنان له مه یدانی ئابووری داپشتیوانی ده كه ین. هه مو چه شنه بڕیاریكی ئابووری ده بێ به ر هه می به شداری چالاكانه ی گشت خه ڵك له ئاتموسفیرێكی دیموكراتیك دا بێ. كه ڵك وه ر گرتن له  هه موو جۆره فۆرم وشێوازی رێكخستنی ئابووری به قازانجی پێشكه وتنی وڵات ده زانێ، پێكهاتوویه كی ئابووری كه بریتی بێ له كه رتی ده وڵه تی، كه رتی تایبه تی به شی كئۆپراتیڤ، ده ر فه تی كه ڵك وه ر گرتن له گشت توانای ئابووری وڵات له هه ر سێ مه یدانی پیشه سازی، كشتوكاڵ وخزمه ت گوزاریدا، پێكده هێنێ.

 

2- پارتی سه ر به خۆیی كوردستان، له داخوازه ئابوورییه كانی كرێكاران وزه حمه تكێشانی كوردستان به مه به ستی كه م كردنه وه ی فه رق وجیاوازی له رووی داهات و داراییه وه، خه بات ده كا.

 

3- پارتی سه ر به خۆیی كوردستان، له مافی دابین كردنی خانوو بۆ خه ڵك، چاودێری له ش ساخی گشتی وهه موولایه نه، كردنه وه ی فێرگه، قوتابخانه و زانستگه، پێكهێنانی سێرڤیس وخزمه تی گشتی له سه رانسه ری كوردستاندا،بۆ دانیشتوانی وڵات پشتیوانی ده كا وجێ به جێ كردنیان له ده سه ڵاتدارێتی كوردستان داوا ده كا. له هه ر كام له و مه یدانانه دا له داهێنان ودهس تتپێشكه ری له لایه ن كه رتی تایبه تی و به شی كئۆپراتیڤه وه پێشوازی ده كا.

 

4- پارتی سه ر به خۆیی كوردستان خه بات ده كا بۆ بووژاندنه وه ی ئابووری كوردستان،گه شه پێدانی پیشه سازی وپه ره پێدان ومكانیزه كردنی كشتوكاڵ و به ر ز كردنه وه ی ئاستی ژیانی كۆمه ڵانی خه ڵك.

 

5- له هه مووجۆره پرۆژه یه كی ئابووری وپیشه سازی دا ده بێ لایه نی پاك و خاوێنی ئه وپیشه سازییه له ڕوانگه ی پرسی ده وروبه رومه ڵبه ندی ژیانه وه له به ر چاوبگیرێ.هه واو خاكی پاك و بێ سه م وژار بۆ ژیانی خه ڵك له كوردستانێكی ئاوه دان دا، بنه مای گرینگن.

 

6- پارتی سه ر به خۆیی كوردستان، دیموكراسی سیاسی ودیموكراسی ئابووری له یه ك جیاناكاته وه. به م مانایه كه چۆن به هه موو تواناوه دژ به دیكتاتۆری سیاسی وخراپ كه ڵك وه ر گرتن له ده سه ڵاتی سیاسی راده وه ستێ، هه ر ئاواش دژ به خراپ به كار هێنانی ده سه ڵاتی ئابووری راده وه ستێ. ئامانجی ئه م سیاسه ته ی پارتی ئه وه یه كه هه مو كه س بتوانێله به ر هه م و بڕانه وه ، به ر نامه رێژی و به رێوه بردنی كاروباری كۆمه ڵ له مه یدانی ئابووری دا به شدار بێ.

 

7- هه قی به ر چاو وئاشكرای هه مو كه سێكه كه به گوێره ی لێوه شاوه یی و توانای خۆی داوخواز كاری كارێكی شه رافه ت مه ندانه بێ و ئه وه ئه ركی كۆمه ڵه كه ئه م ده ر فه ته بڕه خسێنێ.

پارتی، كار به بناخه و ده سته به ری ساخ وسڵامه تی كۆمه ڵ داده نێ، هه ر بۆیه ش له كۆمه ڵی كورده واری داهاتوودا ده بێ كار بۆ هه موو كه س به گوێره ی توانا و لێهاتوویی ده سته به ر بكرێ.

ئه و كه سه ی كه كاری هه یه، مه ترسی له دوارۆژی خۆی وماڵ و منداڵی نابێ و ده توانێ به         ئازادی بژی و به ئازادی راو بۆ چوونی خۆی ده ر بڕێ و له كارو باری كۆمه ڵ دا به شداری بكا و پارێزگاری له دیموكراسی بكا و ته نێ ئه وكاته یه كه مرۆڤ ده گاته لووتكه ی  سه ر به رزی و بێ نیازی كه شیاوی هه ر ئینسانێكه. بۆیه ئێمه وه كوو پارتی پێمان وایه، ئه و سیاسه ته    ئابووری یه سه ر كه وتوو ده بێ كه به ر هه می به شداری گشت خه ڵك بێ.

 

8- پارتی سه ر به خۆیی كوردستان خه بات ده كا بۆ دامه زراندنی:

ئا- كار بۆ هه موو كه س، مافی گۆڕینی كار، به ڕێوه بردنی به ر نامه یه كی رێكوپێك به مه به ستی دۆزینه وه ی كار بۆ بێكاران، هه قی خه سانه وه ی ساڵانه به مزی ته واوه وه.

ب- چه سپاندنی**40**سه عات كار له هه فته دا، یه ك له ئامانجه كانی خه باتمان ده بێ له مه یدانی ئابووری دا.

ج- هه قی خانه نشینی، بۆ هه مو كه س به گوێره یه ك كه ببێته هۆی پشت گه ر می و بێ نیازی ئه ندامانی كۆمه ڵ.

د- یاساخكردنیخستنه به ر كاری مناڵان.

 

9- ئاو، جه نگه ڵ، نه وت و گاز، زێڕو زیو، هه مو كانزا وشوێنه وارێكی مێژویی، سه ر وه ت وسامانی نه ته وایه تی  نه ته وه ی كورده و ده بێ پارێزگاری لێ بكرێ. ده ست تێ وه ر دان و به تاڵان بردنی ئه وسه ر وه ت  و سامانه، له لایه ن پارتیه وه  مه حكوم ده كرێ و له رێگای قانوونیه وه ، داوا كاریان ده بێته وه.

 

 

سیاسه تی ده ره وه **نێو نه ته وایه تی **

 

 

بناغه ی سیاسه تی نێو نه ته وایه تی وڵات له ڕوانگ ی پارتی سه ر به خۆیی كوردستانه وه، بریتی یه له پته و كردنی سه ر به خۆیی وڵات و پاراستنی مافی سه ر به خۆیی  له بڕیاردان له مه ڕ چاره نووسی خۆمان دا، هه ر بۆیه ش سیاسه تی بێلایه نی له پێوه ندیه كانی جیهانی و نێو وڵاتان دا بۆ نه ته وه ی كورد به سه لاح ده زانین وله وریباز وبۆ چوونه پشتیوانی ده كه ین.

هه ر وه ها پشتیوانی ده كه ین له هاوكاری سازنده ی نێو نه ته وان و، په سه ند كراو و بڕیارنامه گشتیه كانی كۆڕی نه ته وه یه كگرتوه كان قه بووڵ ده كه ین.

له سه ر بناغه ی ئه وپره نسیپانه، پارتی راكێشانی فراوانترین و زۆرترین پشتیوانی بۆ خه باتی نه ته وه ی كورد بۆ رزگاری یه كجاری به پرۆگرامی خۆی له مه یدانی سیاسه تی نێو نه ته وایه تی دا ده زانێ.

هه ر وه ها له ئاستی نێو نه ته وایه تی دا پشتیوانی له هاوژیانی هێمنانه و ئاستی نێو میلله تان وپێوه ندی دۆستانی نێوانیان ده كا له سه ر بناغه ی رێز گرتنی دوولایه نه و، گرتنه به ری رێبازێكی ئه وتۆ به ده وڵه تی داهاتووی كوردستان پێشنیار ده كا.

 

 

سیاسه تی فه ر هه نگی

 

 

ده وڵه تی كوردستان كه له راستی دا ده بێته ده وڵه تی خه ڵك، ده بێ ئه م ئه ر كانه ی خواره وه به جێ بهێنێ:

-          دابین كردنی خوێندنی خۆڕایی و گشتی له سه رانسه ری كوردستان دا بۆ هه موو ئه ندامانی كۆمه ڵ و له هه موو پله كانی خوێندن دا.

-  تۆپزی بوونی خوێندن تا ڕاده ی شه شه می سه ره تایی.

 

 

 

پێڕه وی ناوخۆ

 

 

به ندی 1- ناوی پارتی

 

ناوی پارتی: پارتی سه ر به خۆیی كوردستان ه.

 پارتی سه ر به خۆیی كوردستان له یه كێتی دڵخوازانه ی ئه وتێكۆشه رانه پێكهاتوه كه بڕوای ته واویان به رزگاریی و سه ر به خۆیی یه كجاریی كوردستان هه یه.

پارتی سه ر به خۆیی كوردستان له سه ر بناخه ی دیموكراسی دامه زراوه وهه ر بۆیه له وپارتیه دا پلۆرالیزمی فكری ئازاده.

 

به ندی 2- ئه ندامه تی

 

هه مو وخه ڵكی كوردستان به مه ر جانه ی خواره وه ده توانن بێنه ریزی پارتیه وه:

1/2 - ته مه نی له 18ساڵ كه متر نه بێت.

2/2 – مرۆڤێكی نیشتمان په ر وه ر، پێشكه وتن خوازو به ڕه وشت بێت.

3/2 – پرۆگرامو پێڕه وی ناوخۆی پارتی به ته واوی قه بووڵ بێت.

4/2 – له لایه ن شانه یا ئۆرگانێكی تری پارتیه وه به پارتی ناسێندرابێت.

5/2 – ئه ندامی هیچ حیزب و رێكخراو وگرووپی تری سیاسی نه بێت.

 

به ندی 3- ئه ركی ئه ندام

 

1/3- بۆ به جێ گه یاندنیئه رك و ئامانجه گشتیه كانی به گیان و دڵ تێبكۆشێ.

2/3- به هه مووتواناوه بۆ پته وكردنی ریزه كانی ته لاری رێكخراوه یی  پارتی هه وڵ بدات.

3/3- نه هێنیه كانی پارتی بپارێزێت.

4/3- رێبازو ئایدۆلۆژی پارتی له ناو خه ڵكدا بلاو بكاته وه و له پێشنیارو ئه زموون وزانستی خه ڵك كه ڵك وه ر بگرێ.

5/3- بۆ بردنه سه ری ئاستی وشیاری سیاسی و كۆمه ڵایه تی  خۆی تێبكۆشێ.

6/3- ئابوونه ی ئه ندامه تی بدات.

تێبینی: ئه و كه سانه ی كه ئه ندامی پارتی نین، به ڵام له سیاسه تی پارتی لایه نگری ده كه ن و له گه ڵ پارتی پێوه ندیان هه یه وه كوو لایه نگری پارتی ده ناسرێن.

 

به ندی 4- مافه كانی ئه ندام

 

1/4- مافی هه ڵبژێران و هه ڵبژاردنی له ناو پارتیدا هه یه

2/4- مافی ره خنه وپێشنیاری بۆ هه مو ئۆرگانه كانی پارتی هه یه.

3/4- ئه ندام بۆی هه یه له سه ر هه ر چه شنه بڕیارێك كه له لایه ن ئۆرگانه كانی پارتیه وه ده درێت، ڕاو پێشنیاری خۆی ده ر ببڕی و به سه ر كردایه تی  رابگه یه نێ و له نامیلكه ی ناو خۆدا بڵاوی بكاته وه.

4/4- هه ر چه شنه بڕیارێك له سه ر هه ر ئه ندامێكی پارتی له كاتێكا ده درێ كه بۆ خۆی له وێ ئاماده بێ.

 

به‌ندی 5 - سزای ئه ندام

 

سزای ئه ندام بریتین له :

1/5- سه ر كۆنه كردن به ده می.

2/5- سه ر كۆنه كردن به نووسراو.

3/5- لێوه ر گرتنه وهی ده سه ڵات.

4/5- هه ڵپه ساردن.

5/5- ده ر كردن له پارتی.

 

تێبینی1 : درێژترین ماوه ی هه ڵپه ساردن 6 مانگه. ئه ندام له وماوه یه دا له هه موو مافێكی ئه ندامه تی بێ به شه و پاش ته واو بوونی ماوه ی هه ڵپه ساردن ده توانێ بێته وه ناو ریزی پارتی.

 

تێبینی2 : ئه گه ر ئه ندامێك پاش سێ جار راگه یاندن له كۆبوونه وه ی لێكۆڵینه وه دا ئاماده نه بوو، پارتی بۆی هه یه بڕیاری له سه ر بدات.

تێبینی3 : هه ر ئه ندامێك كه له پارتی ده ر ده كرێت مافی ئه وه ی هه یه سكاڵای خۆی بنێرێته كۆنگره ی پارتی.

 

به ندی 6-  رێكخستنی پارتی

 

ته لاری رێكخراوه یی پارتی له خواره وه بۆ سه ره وه بریتیه له :

1/6- ئه ندام

2/6- شانه

3/6- پۆل

4/6- كه رتی رێكخستن

5/6- رێكخراو

6/6- سه ر كردایه تی

7/6- كۆنفه رانس

8/6- كۆنگره

 

هه ر وه كوله به ندی یه كه م دا هاتوه كه پارتی له سه ر بناخه ی دیموكراسی دامه زراوه،له روانگه ی پارتیه وه پرنسیپه كانی دیموكراسی به م جۆره یه :

 

- رای زۆربه ی ئه ندامانی سه ر كردایه تی رای پارتیه.

- كه مایه تی مل كه‌جی زۆرایه تی نییه.

- كه مایه تی مافی ئه وه ی هه یه راو بۆ چوونی خۆی له نامیلكه ی ناوخۆدا بڵاو بكاته وه.

 

به ندی 7- كۆنگره

 

كۆنگره باڵاترین و فراوانترین ده سه ڵاتی بڕیاردانی پارتیه و هه ر دووساڵ جارێك به به شداری ئه ندامانی سه ر كردایه تی و جێگره كانی و نوێنه رانی هه ڵ بژارده ی رێكخستن ئه گیرێت.

 

ئه ر ك و ده سه ڵاتی كۆنگره

 

1/7- لێكۆڵینه وه و بڕیاردان له سه ر شێوه ی به ڕیوه بردنی پارتی له نێوان دووكۆنگره دا.

2/7- ئاڵوگۆڕی پێویست له به رنامه و پێڕه وی  ناو خۆی پارتیدا ئه كات.

3/7- له وره خنه و پێشنیاری ئه ندامان و خه ڵك ئه كۆڵێته وه كه بۆ كۆنگره نێردراون.

4/7- ئه ندامانی سه ر كردایه تی به شێوه ی ده نگدانی ئازاد و سه ر به ست و نهێنی هه ڵئه بژێرێت.

 

به ندی 8- كۆنگره ی نا ئاسایی

 

هه ر كات یه ك له سێ به شی ئه ندامانی پارتی یان دوو له سێ به شی ئه ندامانی سه ر كردایه تی پێكهاتنی كۆنگره یان به هه ر هۆیه ك به پێویست زانی، كۆنگره ی نائاسایی ده گیرێت.

كۆنگره ی نا ئاسایی ته نها له و بابه تانه ئه كۆڵێته وه وبڕیاریان له سه ر ئه دات كه بوونه ته هۆی پێكهاتنی كۆنگره.

 

به ندی 9- سه ر كردایه تی

 

ئه ندامانی سه ر كردایه تی له كۆنگره دا به پێ ده نگ دانی ئه ندامانی كۆنگره هه ڵده بژێررێن.

 

ئه ر ك و ده سه ڵاتی سه ر كردایه تی

 

1/9- دیاری كردنی سكرتێری گشتی پارتی.

2/9- به ڕێوه بردنی هه مو كاروباری پارتی وبێبه جێكردنی بڕیار و راسپارده كانی نێوان دوو كۆنگره.

3/9-دیاری كردنی ئۆرگانه كانی سه ر كردایه تی وه ك ده زگای رێكخستن، ده زگای دارایی، ده زگای راگه یاندن،..........

4/9- پێڕاگه یشتن به بڕیار و پێشنیاری ئۆرگانه كان كه ده گاته سه ر كردایه تی.

 

تێبینی : كاتێك زۆربه ی ئه ندامانی پارتی به ر هه ڵستی بڕیارێكی سه ر كردایه تیان كرد، پێویسته ئه وبڕیاره هه ڵوه شێته وه.

 

شێوه ی به ڕێوه بردنی ئۆرگانه كانی پارتی

 

5/9- به ر پرسی هه ر یه ك له ئۆرگانه‌كانی سه ر كردایه تی ئه ندامێكی سه ر كردایه‌تیه. ئۆرگانه كان به شێوه ی شۆرایی به رێوه ده چن و له كاتی ده نگ داندا به ر پرسی ئۆرگانه كه ش ته نیا یه ك ده نگی هه یه و سه ر به خۆ مافی هێچ بڕیارێكی نیه و ته نیا هۆكاری پێوه ندی نێوان سه ر كردایه تی وئۆرگانه كه یه تی.

6/9- تاوانی هه ڵه و كه موو كووڕییه كان له شیوه ی به رێوه بردنی بڕیار و ئه ركه كان راسته وخۆناكه وێته ئه ستۆی به ر پرسی ئۆرگانه كان، به ڵكوو هه موو ئه ندامانی ئۆرگانه كه راسته وخۆ به ر پرسن له هه ڵه و كه م كارییه كان.

 

به ندی 10- ئه ر ك و ده سه ڵاتی سكرتێری گشتی پارتی

 

1/10- سه ر كردایه تی بانگ ئه كات بۆ كۆبوونه وه و كۆبوونه وه كان به ڕێوه ئه بات.

2/10- به ناوی پارتیه وه قسه ئه كات و پرۆتوكوله كان ئیمزا ئه كات له به ر رۆشنایی بڕیاره كانی سه ر كردایه تیدا.

3/10- نوێنه رایه تی پارتی ئه كات له هه موو بوارێكی نه ته وه یی و نێو نه ته وه ییدا.

4/10- له چۆنێتی به ڕێوه چوونی كاروباری سه ر كردایه تی و هه موو ئۆرگانه كانی پارتی ئه پرسێته وه.